Ιστορία
Ανακαλύψτε τη βαθιά ιστορία και την πλούσια κληρονομιά του χωριού Χανδριά, από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα.
Ο Ναός του Λαβρανίου Διός και η Ρωμαϊκή Εποχή
Η ιστορία των Χανδριών επιβεβαιώνεται από σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα. Στην περιοχή υπήρχε ιερό αφιερωμένο στον Λαβράνιο Δία, όπως μαρτυρά επιγραφή που βρέθηκε το 1854 και χρονολογείται στην εποχή του αυτοκράτορα Κόμμοδου (180-191 μ.Χ.).
Ανασκαφές στις τοποθεσίες «Τζουλίστρα» και «Χαρτζιανίτη» έφεραν στο φως πλούσιους τάφους με χρυσά κοσμήματα, νομίσματα και αγγεία, αποδεικνύοντας την ευημερία των αρχαίων κατοίκων. Θρύλοι μιλούν ακόμη και για την εύρεση ενός χρυσού άρματος.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η περιοχή διατήρησε έντονη την ελληνική της ταυτότητα και τη λατρεία των αρχαίων θεών για πολλούς αιώνες, λόγω της απομονωμένης ορεινής τοποθεσίας της.
Βυζαντινή Περίοδος
Κατά τη Βυζαντινή περίοδο (330-1191 μ.Χ.), οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών διατήρησαν αναλλοίωτη την ελληνική και χριστιανική τους ταυτότητα. Μέσα από τις κακουχίες και τη σκληρή ζωή του βουνού, η πίστη και η γλώσσα έμειναν ζωντανές, δημιουργώντας έναν πολιτισμό που άντεξε μέχρι τον 20ο αιώνα.
Τουρκοκρατία και Παιδεία
Στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1570-1878), τα Χανδριά υπέφεραν από τη βαριά φορολογία. Όμως, η φλόγα της παιδείας δεν έσβησε ποτέ.
Ελλείψει σχολείων, η εκκλησία του χωριού λειτούργησε ως χώρος μάθησης. Ο Χανδριώτης ιερομόναχος Ιωαννίκιος, από τη Μονή Μέσα Ποταμού, δίδασκε τα «Κοινά Γράμματα» στα παιδιά του χωριού, κρατώντας ζωντανή τη γλώσσα και την πίστη. Το έργο του θεμελίωσε την αγάπη για τα γράμματα, οδηγώντας στο χτίσιμο του πρώτου σχολείου το 1888.
Αγγλοκρατία, Ε.Ο.Κ.Α. και ο ήρωας Στυλιανός Λένας
Κατά την περίοδο της Αγγλοκρατίας (1878-1960), τα Χανδριά, όπως και πολλά ορεινά χωριά, βρέθηκαν στο πλευρό του απελευθερωτικού αγώνα. Οι κάτοικοι στήριξαν έμπρακτα την προσπάθεια της Ε.Ο.Κ.Α. με φιλοξενία, συνδρομή και παροχή εφοδίων προς τους αγωνιστές.
Ξεχωριστή θέση στην ιστορία του χωριού κατέχει ο ήρωας Στυλιανός Χρ. Λένας, γνωστός ως «ο Κρούπ της Ε.Ο.Κ.Α.». Η θυσία του και η δράση του αποτελούν σύμβολο τιμής και περηφάνιας για τα Χανδριά, με τη μνήμη του να παραμένει ζωντανή στις καρδιές των κατοίκων.
Κοινοτάρχες του Χωριού
Οι κοινοτάρχες που διαχειρίστηκαν το χωριό μέσα από τα χρόνια, αφήνοντας το σημάδι τους στην ιστορία της κοινότητας.
Μουσική & Χορός
Η παραδοσιακή κυπριακή μουσική και οι χοροί είναι ζωντανή παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά, με τα κυπριακά όργανα να δίνουν ρυθμό στις γιορτές.
Παραδοσιακά Εδέσματα
Η παραδοσιακή κουζίνα του χωριού ξεχωρίζει για τις σπιτικές συνταγές, τα τοπικά υλικά και τις γεύσεις που περνούν από γενιά σε γενιά.
